ThichUng.comThích Ứng
Sống ở phố nóng và hay ngập

Buôn bán vỉa hè, chợ tạm ngày nắng gắt: che chắn, giữ hàng và giữ sức người bán

Người bán hàng vỉa hè, chợ tạm phơi nắng cả ngày. Cách đặt sạp theo bóng, che dù bạt an toàn khi giông, giữ rau quả và hàng khô khỏi nắng, và giữ sức người bán.

Vietnamese street vendor seen from behind arranging fresh vegetables under a wide canvas umbrella at a sidewalk stall, harsh midday sun and deep shadows, busy street blurred behind

Bán hàng ở vỉa hè và chợ tạm vào những ngày nắng gắt cần lo ba việc cùng lúc: che chắn để có bóng mà không bị gió giật lật dù, giữ hàng hoá khỏi héo, chảy, hỏng vì nhiệt, và giữ sức cho chính người bán. Phần lớn việc này có thể làm bằng cách đặt sạp theo hướng bóng, đổi giờ bán, sắp xếp lại hàng và nghỉ đúng lúc, không cần tốn nhiều tiền.

Người bán hàng vỉa hè là nhóm phơi nắng nhiều nhất ở thành phố, nhiều người lại ít được nghĩ tới trong các lời khuyên về nắng nóng. Bài viết gom những kinh nghiệm thực tế từ người bán hàng lâu năm và từ những người làm công tác chợ, kèm những điều cần lưu ý về sức khoẻ. Việc sử dụng vỉa hè để buôn bán theo quy định của từng địa phương; nên hỏi UBND phường về những điểm được phép bán.

Nắng gắt đánh vào người bán và hàng hoá ra sao

Người ngồi một chỗ, không có chỗ trốn. Khác người đi đường, người bán ngồi một chỗ nhiều giờ liền, nắng chiếu trực tiếp và hơi nóng phản từ mặt đường, tường kính, xe cộ dồn vào. Chiếc dù che được đầu nhưng không che được hơi nóng hắt từ dưới lên.

Mất nước mà không thấy. Mải bán hàng, nhiều người quên uống nước, đến chiều mới thấy mệt lả, đau đầu. Một số người cố ý uống ít để khỏi phải rời sạp.

Hàng tươi héo, hàng khô biến chất. Rau lá héo nhanh, trái cây chín ép, đồ ăn chín dễ ôi thiu. Một số hàng khô như bánh kẹo, đồ nhựa, pin, mỹ phẩm cũng hỏng hoặc kém chất lượng khi phơi nắng lâu.

Giông chiều bất chợt. Mùa nóng thường đi kèm những cơn giông buổi chiều, gió giật mạnh trong vài phút. Dù, bạt căng không chắc có thể bay, gây tai nạn cho người bán và người đi đường.

Che chắn: đặt sạp theo bóng và dựng dù bạt cho chắc

Việc đầu tiên là nhìn xem bóng nắng di chuyển thế nào ở chỗ mình bán. Buổi sáng bóng đổ về phía tây, buổi chiều đổ về phía đông. Nếu chỗ bán là một vỉa hè hướng tây, buổi chiều sẽ phơi nắng hoàn toàn; khi đó nên dời sạp về phía có bóng cây, bóng nhà hoặc dịch giờ bán sang buổi sáng và chiều muộn. Những chỗ có cây bóng mát lớn thường là chỗ được nhiều người bán ưa, vì bóng cây mát hơn bóng dù.

Dù, bạt nên chọn màu sáng, vải dày, căng cao vừa đủ để gió lùa bên dưới. Dù quá thấp giữ hơi nóng ngay trên đầu người. Nếu dùng bạt căng, để một bên cao một bên thấp để nước mưa chảy được và gió có chỗ thoát. Che thêm một tấm vải ở phía nắng chiều xiên vào, vì dù trên đầu không chặn được nắng thấp buổi chiều.

An toàn khi có gió: chân dù phải có đế nặng hoặc buộc vào vật cố định, không buộc vào cây bằng dây sắt hay đóng đinh vào thân cây. Khi trời bắt đầu tối sầm, gió đổi chiều, có tiếng sấm, nên thu dù ngay chứ không đợi mưa xuống. Nhiều tai nạn xảy ra trong vài phút đầu cơn giông, khi dù bị gió lật và kéo người đang giữ dù ngã theo.

Giữ hàng ngày nắng: mỗi loại một cách

Không phải hàng nào cũng chịu nắng như nhau. Sắp xếp lại sạp theo nguyên tắc: hàng dễ hỏng ở chỗ mát nhất và phía trong, hàng chịu nắng ra phía ngoài.

Loại hàngHư hỏng hay gặpCách giữ
Rau lá, rau thơmHéo, vàng lá sau vài giờPhủ khăn ẩm, để trong thúng có lót lá chuối, chỉ bày ra một phần, phần còn lại để trong thùng mát
Trái câyChín ép, dập, chảy nướcBày lượng vừa đủ, để chỗ bóng, xếp không chồng quá nhiều lớp
Đồ ăn chín, đồ uống pha sẵnÔi thiu, mất an toàn thực phẩmThùng giữ lạnh có đá, nấu vừa đủ bán, không để qua nhiều giờ dưới nắng
Thịt cá tươiHỏng nhanh, nguy cơ ngộ độcGiữ lạnh liên tục, bán sớm buổi sáng, không bày dưới nắng
Bánh kẹo, sô cô la, đồ có dầuChảy, biến chất, đổi mùiĐể trong hộp kín ở phía trong sạp, không bày ra chỗ nắng
Pin, sạc, đồ điện tử nhỏ, mỹ phẩmGiảm tuổi thọ, phồng, biến chấtĐể trong tủ kín có bóng, không phơi trên mặt sạp

Với đồ ăn, an toàn thực phẩm là trách nhiệm của người bán. Hàng đã để quá lâu ngoài nắng, có mùi lạ, đổi màu thì bỏ, đừng tiếc bán tiếp. Khi mất điện ở chỗ trữ hàng, ưu tiên giữ lạnh cho thịt cá và đồ ăn chín trước.

Đổi giờ bán, đổi cách bán

Nhiều người bán đã tự điều chỉnh: bán sớm từ tờ mờ sáng, nghỉ trưa, bán lại từ chiều muộn tới tối. Cách này giúp tránh giờ nắng gắt nhất, đồng thời trùng với giờ khách đi chợ đông. Với mặt hàng ăn sáng, ăn tối, chỉ cần dời khung giờ một chút là đủ.

Một số người kết hợp nhận đặt hàng qua tin nhắn với khách quen, giao tận nơi hoặc hẹn khách đến lấy vào giờ mát. Như vậy bớt được thời gian ngồi bày hàng dưới nắng, hàng tươi cũng ít bị héo. Khách quen của sạp rau, sạp trái cây thường sẵn lòng đặt trước nếu được nhắn đều.

Ở chợ tạm, chợ có mái che bằng tôn, nóng thường dồn lên dưới mái. Người bán có thể cùng nhau đề nghị ban quản lý chợ mở thêm lối thông gió, làm lớp che bên dưới mái tôn, trồng cây quanh chợ, lắp quạt chung ở những dãy kín. Những đề nghị này hiệu quả hơn khi cả dãy cùng nêu.

Đổi mặt hàng theo mùa cũng là một cách thích ứng. Những tuần nóng nhất, có người chuyển sang bán thêm đồ uống giải khát, trái cây mùa, nón, khăn che nắng; mùa mưa thì thêm áo mưa, ô dù. Hàng nhanh hỏng nên nhập ít, nhập nhiều lần trong ngày thay vì nhập một lần từ sáng sớm rồi để cả ngày dưới nắng.

Giữ sức người bán qua một ngày nắng

Phần này dành cho chính người bán và người nhà của họ. Những việc dưới đây giúp qua được một ngày dài dưới nắng, nhưng không thay được lời khuyên của bác sĩ với người có bệnh.

  • Uống nước đều: mang theo bình nước đủ cho cả buổi, uống từng ngụm nhỏ thường xuyên, không đợi khát mới uống.
  • Mặc đồ sáng màu, rộng, thoáng: đội nón rộng vành, che cổ và gáy; áo dài tay mỏng sáng màu mát hơn áo ngắn tay để da phơi nắng.
  • Ngồi chỗ thoáng: ghế không đặt sát tường kính, sát ống xả xe, cục nóng điều hoà của cửa hàng bên cạnh.
  • Nghỉ ngắn trong bóng mát: nhờ người bán bên cạnh trông hàng vài phút để vào chỗ mát, rửa mặt, uống nước.
  • Ăn nhẹ đúng bữa: không bỏ bữa trưa, ăn đồ dễ tiêu, có nước canh.
  • Để ý người bán lớn tuổi: nhiều người bán hàng vỉa hè là người cao tuổi; người bán cạnh nhau nên để mắt tới nhau.

Người có bệnh tim mạch, huyết áp, tiểu đường hoặc đang dùng thuốc lâu dài nên hỏi bác sĩ về việc làm ngoài nắng nhiều giờ. Khi thấy chính mình hay người bên cạnh chóng mặt nhiều, buồn nôn, lú lẫn, nói nhịu, da nóng mà khô, hoặc ngất, cần đưa vào chỗ mát và gọi cấp cứu ngay, không cố ngồi bán tiếp.

Khi giông tới và sau cơn mưa

Thu dù trước, cất hàng sau. Gió giật đầu cơn giông là lúc nguy hiểm nhất. Thu dù, hạ bạt trước để không bị cuốn đi, rồi mới gom hàng. Đừng cố giữ dù bằng tay khi gió đã mạnh.

Tránh trú dưới cây lớn và gần dây điện. Khi giông có sấm sét, không trú dưới gốc cây đơn độc, không đứng gần cột điện, dây điện bị võng.

Hàng hoá và thiết bị điện. Đèn, quạt, tủ lạnh nhỏ dùng điện kéo dây từ nhà gần đó phải được ngắt khi trời mưa, dây nối không nằm trong vũng nước.

Sau mưa. Mặt đường ướt bốc hơi làm không khí oi hơn. Dọn nước đọng trong bạt, xô, thùng sau mỗi cơn mưa để không thành chỗ muỗi đẻ.

Mặt đường trơn và nước tràn. Vỉa hè có rêu, gạch men trơn sau mưa dễ làm người bán và khách trượt ngã, nhất là người lớn tuổi đang bê hàng. Kê sạp tránh chỗ nước từ mái nhà, ống xối đổ xuống, tránh đặt hàng sát miệng cống vì nước có thể trào lên khi mưa lớn.

Cất đồ khô trước. Giấy gói, túi đựng, tiền, sổ ghi chép, điện thoại cho vào túi nilon kín ngay khi thấy mây đen; ướt một lần là mất cả buổi bán.

Cùng nhau và cùng phường tìm chỗ bán dễ chịu hơn

Người bán hàng vỉa hè thường làm một mình, nhưng những thay đổi lớn nhất lại cần làm cùng nhau. Các sạp gần nhau có thể dùng chung một tấm bạt lớn căng cố định, chung nhau một thùng đá, trông hàng cho nhau khi một người cần nghỉ. Khi một người mệt, người bên cạnh là người phát hiện sớm nhất.

Với những điểm bán được địa phương sắp xếp, người bán có thể kiến nghị qua tổ dân phố hoặc ban quản lý chợ về việc trồng cây bóng mát, làm mái che chung, bố trí nước uống, nhà vệ sinh gần điểm bán. Những thay đổi này giúp cả người bán lẫn người mua, và giúp chợ đông khách hơn trong mùa nóng.

Việc bán hàng trên vỉa hè phải theo quy định của từng địa phương về khu vực, giờ giấc, diện tích được sử dụng. Nên hỏi UBND phường để biết chỗ mình bán có được phép không và những điều cần tuân thủ, tránh bị xử lý giữa mùa bán.

Câu hỏi thường gặp

Bán hàng vỉa hè ngày nắng nên đặt sạp ở đâu?

Nên chọn chỗ có bóng cây hoặc bóng nhà vào giờ bán chính, tránh vỉa hè phơi nắng chiều hướng tây, tránh đặt sát tường kính, ống xả xe và cục nóng điều hoà. Nếu chỗ quen không có bóng, dời giờ bán sang sáng sớm và chiều muộn.

Dù che nắng bán hàng làm sao để không bị gió lật?

Chân dù cần đế nặng hoặc buộc chắc vào vật cố định, không buộc dây sắt hay đóng đinh vào thân cây. Khi trời tối sầm, gió đổi chiều, có sấm thì thu dù ngay, không đợi mưa. Gió giật đầu cơn giông là lúc dễ xảy ra tai nạn nhất.

Giữ rau và trái cây tươi khi bán ngoài nắng bằng cách nào?

Chỉ bày một phần hàng ra sạp, phần còn lại để trong thùng có bóng mát. Rau lá phủ khăn ẩm, lót lá chuối; trái cây bày lớp mỏng, không chồng nhiều lớp. Đặt hàng dễ héo phía trong sạp, hàng chịu nắng ra phía ngoài.

Bán đồ ăn chín ngoài trời ngày nóng cần lưu ý gì?

Dùng thùng giữ lạnh có đá cho đồ dễ hỏng, nấu lượng vừa đủ bán trong vài giờ, không để đồ ăn lâu dưới nắng. Thấy hàng có mùi lạ, đổi màu thì bỏ. An toàn thực phẩm là trách nhiệm của người bán và giữ được khách quen lâu dài.

Người bán hàng ngoài nắng cả ngày cần làm gì để giữ sức?

Mang đủ nước và uống từng ngụm thường xuyên, mặc đồ sáng màu rộng thoáng, đội nón rộng vành, nghỉ ngắn trong bóng mát, ăn trưa đúng bữa. Người có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ. Thấy lú lẫn, ngất, da nóng khô thì gọi cấp cứu ngay.

Muốn chợ tạm có mái che, cây bóng mát thì đề nghị ở đâu?

Người bán có thể cùng nhau đề nghị ban quản lý chợ hoặc thông qua tổ dân phố gửi UBND phường. Đề nghị cụ thể như trồng cây quanh chợ, làm lớp che dưới mái tôn, lắp quạt chung, bố trí nước uống sẽ dễ được xem xét hơn khi cả dãy cùng nêu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138