Căn hộ chung cư nóng nhất là căn có mặt kính lớn quay về hướng tây hoặc tây nam, ở tầng cao, có ban công hoặc lô gia đã bị quây kính kín. Cách làm mát hiệu quả nhất là chặn nắng trước khi nó chạm vào kính, rồi tạo đường cho khí nóng thoát ra, sau cùng mới tới điều hoà. Mọi việc làm ở mặt ngoài căn hộ đều phải theo nội quy toà nhà và hỏi ban quản lý trước.
Phần dưới đi lần lượt qua lý do căn hộ nóng, cách xử lý ban công kính, những thứ lắp được ở phía trong, cách thông gió cho căn chỉ có một mặt thoáng, chỗ đặt và cách dùng điều hoà, cùng những điều nên xem khi chọn thuê hay mua một căn hộ cho những mùa nóng sắp tới.
Vì sao căn hộ hướng tây, tầng cao lại nóng hơn
Nắng chiều xiên thấp và đúng giờ nóng nhất. Mặt hướng tây nhận nắng từ khoảng giữa trưa tới khi mặt trời lặn. Tia nắng chiều đi gần như nằm ngang nên lọt sâu vào trong nhà, chạm tới cả sàn và tường phía trong, trong khi mái hiên hay ban công phía trên không che được.
Mặt kính lớn. Nhiều toà nhà dùng cửa kính sát sàn để lấy sáng và tầm nhìn. Kính cho nắng đi vào dễ dàng nhưng giữ nhiệt ở lại bên trong, căn phòng vận hành như một nhà kính trồng rau.
Tầng cao không có bóng che. Nhà thấp ở phố còn được cây và nhà bên cạnh che bớt, căn hộ tầng cao thì phơi trọn. Gió trên cao mạnh hơn nhưng nhiều người lại đóng kín cửa vì sợ gió giật, bụi và an toàn.
Căn chỉ có một mặt thoáng. Phần lớn căn hộ chỉ có cửa sổ ở một phía, phía còn lại là hành lang kín. Gió không đi xuyên được, khí nóng không có lối ra.
Tường và sàn bê tông tích nhiệt. Kết cấu nặng hấp nhiệt suốt buổi chiều, nhả ra trong đêm. Căn hướng tây vì thế thường nóng nhất vào khoảng bảy tới mười giờ tối.
Ban công, lô gia bị quây kính: từ chỗ đệm thành cái lò
Ban công vốn là khoảng đệm: nắng chạm vào ban công trước, phòng khách phía trong được che bóng. Khi ban công bị quây kính kín để làm thêm chỗ phơi đồ hay mở rộng phòng, khoảng đệm biến thành một hộp kính hấp nắng. Không khí trong hộp nóng lên rất nhanh và ép nhiệt vào phòng phía trong, cửa giữa phòng và ban công dù đóng cũng không chặn được hết.
Nếu ban công đã quây kính, cách đơn giản nhất là giữ cho các ô kính có phần mở được, nhất là phần trên cao, để khí nóng thoát ra vào buổi chiều. Ô kính lùa hoặc ô lật phía trên mở hé, kết hợp với mành che phía trong sát kính, giúp hộp kính bớt nóng đáng kể. Phơi đồ trong ban công kính vào buổi chiều còn làm độ ẩm tăng, cảm giác bí hơn, nên dời giờ phơi sang buổi sáng.
Với những căn chưa quây kính, nên cân nhắc kỹ trước khi làm. Lưới an toàn cho trẻ nhỏ là cần, nhưng lưới và kính là hai chuyện khác nhau: lưới giữ an toàn mà vẫn cho gió qua, kính thì chặn gió. Việc thay đổi mặt ngoài toà nhà thường phải được ban quản lý chấp thuận theo nội quy, có toà nhà không cho phép quây kính để giữ mặt đứng thống nhất và an toàn phòng cháy.
Che nắng cho căn hộ: những lựa chọn thường gặp
Nguyên tắc chung là chặn nắng càng xa kính càng tốt. Phía ngoài kính tốt hơn sát kính, sát kính tốt hơn rèm trong phòng. Ở chung cư, phía ngoài kính thường chỉ có ban công, nên ban công là chỗ đáng đầu tư nhất.
| Cách che | Hợp lúc nào | Cần lưu ý |
|---|---|---|
| Mành tre, mành nhựa cuốn ở mép ngoài ban công | Căn hướng tây có ban công mở | Buộc chắc hai đầu, cuốn lên khi có gió lớn hoặc báo bão; hỏi nội quy toà nhà |
| Chậu cây, giàn leo thấp trên ban công | Ban công đủ rộng, có người chăm | Chậu đặt sát trong, không treo ra ngoài lan can; khay hứng nước chống tràn xuống nhà dưới |
| Phim cách nhiệt dán kính | Cửa kính lớn không có ban công che | Chọn loại cho ánh sáng đi qua vừa đủ; kính an toàn hay kính cường lực cần hỏi thợ trước khi dán |
| Rèm cản sáng hai lớp sát kính | Phòng ngủ, buổi chiều không cần ánh sáng | Kéo kín trước khi nắng chiếu vào, không đợi phòng đã nóng mới kéo |
| Rèm cuốn sáng màu trong phòng | Giảm chói, giữ riêng tư | Giảm nóng ít hơn các cách trên, nên dùng kèm |
Tuyệt đối không treo vật nặng, chậu cây hay tấm che ra ngoài mép lan can ở tầng cao. Gió trên cao mạnh hơn mặt đất nhiều, một vật rơi từ trên xuống có thể gây tai nạn chết người cho người đi bên dưới.
Thông gió cho căn hộ chỉ có một mặt thoáng
Mở cửa đúng giờ. Ban ngày khi ngoài trời nóng hơn trong nhà, đóng cửa và che kín để giữ phần mát còn lại. Từ chiều tối, khi gió trên cao bắt đầu dịu và mát hơn, mở hết cửa sổ để xả nhiệt tích trong tường và sàn.
Tạo cửa ra phía hành lang. Nhiều căn có ô thoáng trên cửa chính hoặc cửa sổ nhỏ nhìn ra hành lang, giếng thang. Mở những chỗ này vào buổi tối cho gió có đường đi xuyên. Nếu lo an ninh, dùng cửa chớp hoặc cửa lưới có khoá.
Mượn quạt để kéo gió. Đặt một quạt ở cửa sổ quay mặt ra ngoài để đẩy khí nóng đi, các cửa khác mở cho khí mát vào thế chỗ. Cách này tốn ít điện mà xả nhiệt nhanh hơn để cửa mở tự nhiên.
Dùng quạt hút của bếp và phòng tắm. Bếp và phòng tắm thường có quạt hút ra hộp kỹ thuật. Bật chúng vào buổi tối giúp kéo khí nóng ẩm ra ngoài, nhất là sau khi nấu ăn.
Giữ lối đi thông thoáng. Tủ cao kê chắn trước cửa sổ, vách ngăn kín giữa phòng khách và phòng ngủ sẽ chặn dòng gió. Sắp xếp đồ đạc sao cho có đường nhìn thẳng từ cửa sổ vào sâu trong nhà.
Điều hoà trong căn hộ: chỗ đặt cục nóng và cách dùng đỡ tốn
Cục nóng điều hoà ở chung cư thường đặt trong hộp kỹ thuật hoặc lô gia phía sau, có lam che mặt ngoài. Nếu lam quá dày hoặc nhiều cục nóng dồn vào một hộp nhỏ, hơi nóng thải ra quẩn lại, máy phải hút chính khí nóng của mình, chạy ì và tốn điện hơn. Nên kiểm xem phía trước cục nóng có đủ khoảng trống, lam che có bị bịt bằng tấm nhựa, đồ đạc chất đống hay không. Lắp đặt, di dời cục nóng nên để thợ có chuyên môn làm, và tuân theo vị trí toà nhà đã quy định.
Để dùng điều hoà đỡ tốn, việc quan trọng nhất là giảm lượng nhiệt máy phải đẩy ra: che nắng trước, đóng cửa khi bật máy, đặt nhiệt độ ở mức vừa phải kết hợp quạt để gió lưu thông. Bật điều hoà sớm trước khi phòng nóng lên đỉnh thường đỡ hơn đợi phòng đã hầm mới bật ở mức thấp nhất. Vệ sinh lưới lọc và dàn máy theo định kỳ.
Trong mùa nóng kéo dài, nên chọn một phòng làm phòng mát chính của cả nhà, thường là phòng ít nắng nhất, thay vì bật điều hoà ở mọi phòng. Người già, trẻ nhỏ và người đang mệt ưu tiên ở phòng đó vào những giờ nóng nhất.
Người già, trẻ nhỏ ở căn hộ nóng
Căn hộ tầng cao có một điểm khó: người già, người đi lại khó khăn ít khi xuống sân, xuống công viên hóng mát như ở nhà mặt đất. Nếu căn hộ nóng và người già ở nhà một mình ban ngày, con cháu nên để sẵn nước uống trong tầm tay, chỉ cách bật quạt và điều hoà thật đơn giản, và gọi điện hỏi thăm vào buổi chiều. Nhiều người già ngại tốn điện nên không bật máy; cần giải thích rõ rằng giữ sức khoẻ quan trọng hơn khoản tiền điện vài ngày nóng nhất.
Trẻ nhỏ ngủ trưa trong phòng hướng tây cần được chuyển sang phòng mát hơn vào buổi chiều. Không để trẻ chơi một mình ở ban công kính lúc nắng, vì nhiệt trong hộp kính lên rất nhanh.
Nếu có người trong nhà mệt lả, chóng mặt, buồn nôn kéo dài, lơ mơ hay nói lẫn, hãy đưa người đó vào chỗ mát, nới quần áo và gọi cấp cứu ngay. Người có bệnh mạn tính nên hỏi bác sĩ đang theo dõi mình về cách sinh hoạt trong những tuần nóng nhất.
Khi đi xem căn hộ để thuê hoặc mua
Không ai chọn nhà chỉ vì nóng hay mát, nhưng mùa nóng ngày càng dài nên đáng đặt thêm vài câu hỏi vào danh sách. Nên đi xem vào buổi chiều, khoảng ba tới năm giờ, thay vì buổi sáng.
- Mặt kính lớn nhất của căn quay về hướng nào; buổi chiều nắng chiếu vào sâu tới đâu.
- Ban công có mở hay đã quây kính; nội quy toà nhà cho phép che nắng ban công tới mức nào.
- Căn có mấy mặt thoáng; có ô thoáng ra hành lang hay không.
- Vị trí đặt cục nóng điều hoà; hộp kỹ thuật có thoáng không, có bị dồn nhiều máy.
- Có toà nhà khác hoặc cây che bóng buổi chiều hay không.
- Hỏi cư dân đang ở về cảm giác buổi tối mùa hè, thay vì chỉ nghe người môi giới.
Căn hướng tây không phải là căn xấu; nó chỉ cần được che đúng cách. Biết trước điều này giúp tính sẵn việc cần làm khi dọn vào, thay vì tới giữa mùa hè mới loay hoay.
Câu hỏi thường gặp
Căn hộ hướng tây có nên mua hoặc thuê không?
Vẫn có thể ở tốt nếu che được nắng chiều. Căn có ban công đủ sâu để đặt mành che hoặc cây chậu thường dễ xử lý hơn căn có kính sát sàn không ban công. Nên đi xem vào buổi chiều để thấy nắng thật và hỏi nội quy toà nhà về việc che chắn.
Ban công đã quây kính rồi thì làm sao cho bớt nóng?
Giữ các ô kính phía trên mở hé được vào buổi chiều để khí nóng thoát ra, dùng mành che sát kính và dời giờ phơi đồ sang buổi sáng. Cửa giữa phòng và ban công nên đóng vào giờ nắng nhất để phòng phía trong ít bị ảnh hưởng.
Dán phim cách nhiệt cho kính chung cư có được không?
Thường được vì dán ở mặt trong, không đổi mặt ngoài toà nhà, nhưng vẫn nên hỏi ban quản lý. Nên hỏi thợ về loại kính đang dùng trước khi dán và chọn phim cho ánh sáng đi qua vừa đủ để phòng không quá tối vào ban ngày.
Có nên treo chậu cây ra ngoài lan can ban công cho mát không?
Không nên. Ở tầng cao gió mạnh hơn nhiều so với mặt đất, chậu cây treo ngoài lan can có thể rơi và gây tai nạn nghiêm trọng cho người bên dưới. Đặt chậu sát phía trong ban công, có khay hứng nước để không nhỏ xuống nhà tầng dưới.
Căn hộ chỉ có cửa sổ một phía thì thông gió thế nào?
Mở thêm ô thoáng ra hành lang vào buổi tối, đặt một quạt ở cửa sổ quay ra ngoài để đẩy khí nóng đi, bật quạt hút bếp và phòng tắm. Ban ngày khi ngoài trời nóng hơn thì đóng cửa và che kín để giữ phần mát còn lại.
Cục nóng điều hoà đặt trong hộp kỹ thuật có làm máy tốn điện không?
Có thể, nếu hộp quá kín hoặc nhiều cục nóng dồn vào một chỗ khiến khí nóng quẩn lại. Kiểm tra phía trước cục nóng có đủ khoảng trống, lam che không bị bịt và không chất đồ. Việc di dời máy nên để thợ có chuyên môn làm theo quy định của toà nhà.