ThichUng.comThích Ứng
Phòng bệnh theo mùa thất thường

Tủ thuốc gia đình mùa mưa bão: chuẩn bị đồ sơ cứu và giữ thuốc đang dùng

Mùa mưa bão có thể bị cô lập nhiều ngày. Cách chuẩn bị hộp sơ cứu, giữ đủ thuốc đang dùng theo đơn, đóng gói chống ẩm, kiểm hạn và biết lúc nào không được tự xử lý.

Hands of a Vietnamese man placing rolled bandages, gauze packs and a thermometer into a clear waterproof plastic box on a high wooden shelf, rainy window light behind

Tủ thuốc gia đình cho mùa mưa bão nên gồm hai phần: một hộp đồ sơ cứu cơ bản (băng gạc, băng dính y tế, nước muối sinh lý, dung dịch sát khuẩn, nhiệt kế, kéo, nhíp, găng tay) đựng trong hộp kín nước, và phần thuốc đang dùng theo đơn của từng người, đủ dùng qua những ngày có thể bị cô lập theo lời dặn của bác sĩ, kèm đơn thuốc và sổ khám bọc kín. Không tích trữ thuốc tự mua theo lời mách, nhất là kháng sinh.

Mùa mưa bão ở nhiều nơi không còn theo lịch quen. Bão có thể đến sớm hoặc muộn, mưa lớn gây ngập, sạt lở chia cắt đường có khi vài ngày. Lúc đó, chạy ra hiệu thuốc hay đến trạm y tế không còn dễ. Chuẩn bị trước một tủ thuốc gọn, đúng và khô ráo giúp gia đình xử lý được những việc nhỏ và giữ được việc điều trị đều đặn cho người có bệnh, trong khi chờ đường thông.

Tủ thuốc mùa bão khác tủ thuốc ngày thường ở đâu

Ngày thường, tủ thuốc gia đình chủ yếu để xử lý chuyện vặt và đỡ phải chạy đi mua. Mùa mưa bão có ba khác biệt lớn. Thứ nhất, có thể bị cô lập vài ngày: đường ngập, cầu hỏng, sạt lở, không ra hiệu thuốc hay trạm y tế được. Thứ hai, có thể mất điện, độ ẩm cao, nước tràn vào nhà làm hỏng thuốc. Thứ ba, chấn thương nhỏ khi chằng chống, dọn dẹp, lội nước xảy ra nhiều hơn.

Vì vậy, tủ thuốc mùa bão cần chú trọng ba việc: đồ sơ cứu cho vết thương nhỏ, thuốc theo đơn đủ dùng cho người có bệnh, và cách cất giữ chống ẩm, chống nước, dễ mang theo khi phải đi sơ tán. Đây không phải là tủ thuốc để tự chữa bệnh trong lúc không có bác sĩ.

Nhiều gia đình nghĩ càng nhiều thuốc càng yên tâm, mua đủ thứ thuốc giảm đau, kháng sinh, thuốc tiêu chảy để dành. Cách làm này dễ dẫn đến tự dùng thuốc sai, che mất triệu chứng của bệnh nặng, và thuốc hết hạn bị bỏ quên. Một tủ thuốc tốt là tủ thuốc gọn, mọi thứ đều biết dùng làm gì.

Nếu nhà ở vùng hay bị chia cắt, có thể hỏi trạm y tế xã về những gì nên chuẩn bị thêm cho mùa bão ở địa phương mình, nhất là khi trong nhà có người già, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai hay người có bệnh mạn tính.

Hộp sơ cứu cơ bản: có gì và dùng làm gì

Danh sách dưới đây là các đồ sơ cứu cơ bản mà nhiều hướng dẫn sơ cứu cộng đồng đưa ra. Đây là đồ dùng, không phải thuốc điều trị. Số lượng tuỳ số người trong nhà.

Đồ dùngDùng để làm gìGhi chú
Gạc vô trùng, băng cuộn, băng dính y tếChe, băng vết thươngCó vài cỡ khác nhau; gói còn kín mới dùng
Băng không thấm nướcChe vết xước khi phải lội nước, dọn bùnRất cần trong mùa ngập
Nước muối sinh lýRửa vết thương, rửa mắt khi bị bụi bẩn bắn vàoChai nhỏ dùng một lần đỡ nhiễm bẩn
Dung dịch sát khuẩn vết thươngSát khuẩn vết xước sau khi đã rửa sạchTheo hướng dẫn trên bao bì
Nhiệt kếTheo dõi sốt, ghi lại cho bác sĩKiểm pin nếu là nhiệt kế điện tử
Kéo, nhíp, kim băngCắt băng, gắp dị vật nhỏ, cố định băngLau sạch sau mỗi lần dùng
Găng tay dùng một lần, khẩu trangBảo vệ người sơ cứu và người bị thươngMỗi lần sơ cứu dùng đôi mới
Đèn pin nhỏ, pin dự phòngSơ cứu khi mất điệnĐể ngay trong hộp

Hộp sơ cứu cũng nên có một tờ giấy ghi các bước sơ cứu cơ bản và đường đến cơ sở y tế gần nhất. Nếu có điều kiện, một người trong nhà nên đi học lớp sơ cứu do hội chữ thập đỏ hoặc cơ sở y tế địa phương tổ chức.

Thuốc đang dùng theo đơn: phần quan trọng nhất

Hỏi bác sĩ về lượng dự phòng trước mùa bão. Người có bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, bệnh tim, hen, động kinh nên hỏi bác sĩ đang điều trị về việc chuẩn bị đủ thuốc cho những ngày có thể bị cô lập. Đừng tự cắt bớt liều để thuốc kéo dài hơn.

Giữ đơn thuốc và sổ khám bọc kín. Chụp ảnh đơn thuốc, sổ khám, lưu trong điện thoại và để bản giấy trong túi kín nước. Khi phải đến cơ sở y tế khác hoặc đi sơ tán, có giấy tờ này giúp được cấp thuốc đúng.

Danh sách thuốc cho từng người. Một tờ giấy ghi tên người, bệnh đang điều trị, tên thuốc, cách dùng theo đơn, dị ứng thuốc nếu có. Người trong nhà ai cũng đọc được, kể cả khi người bệnh không tự nói được.

Thuốc cần bảo quản lạnh. Một số thuốc như insulin cần bảo quản ở nhiệt độ nhất định. Hỏi trước bác sĩ hoặc dược sĩ cách giữ thuốc khi mất điện kéo dài và cách nhận biết thuốc đã hỏng, để không bị động.

Không dùng thuốc của người khác. Thuốc kê cho người này không chắc hợp với người kia dù bệnh có vẻ giống nhau. Hết thuốc thì liên hệ cơ sở y tế, không mượn thuốc hàng xóm hay tự đổi sang loại khác.

Đóng gói chống ẩm, chống nước và dễ mang theo

Mùa mưa bão, thuốc và đồ sơ cứu hỏng nhiều nhất vì ẩm và nước tràn vào. Các bước sau giúp giữ tủ thuốc khô và sẵn sàng.

  1. Chọn một hộp nhựa có nắp kín, đủ lớn, có quai xách, làm hộp chính cho mùa bão.
  2. Chia đồ trong hộp vào các túi nhựa có khoá kéo theo nhóm: đồ băng bó, đồ rửa và sát khuẩn, thuốc theo đơn của từng người.
  3. Cho vài gói hút ẩm vào hộp, thay khi gói đã ẩm.
  4. Để hộp ở chỗ cao, khô, mát, xa tầm tay trẻ em, nhưng người lớn nào trong nhà cũng biết chỗ và lấy được nhanh.
  5. Giữ thuốc trong vỏ hộp và vỉ gốc, không bóc ra dồn chung vào lọ không ghi tên.
  6. Dán một tờ giấy bên trong nắp hộp ghi ngày kiểm gần nhất và các thứ cần bổ sung.
  7. Khi có tin bão, đặt hộp cạnh túi đồ sơ tán để nếu phải đi là mang theo được ngay.

Nếu nhà ở vùng hay ngập sâu, đừng để tủ thuốc ở tầng trệt hay trong ngăn kéo thấp. Nhiều gia đình đã mất hết thuốc chỉ vì nước lên nhanh trong đêm.

Kiểm hạn dùng và bỏ thuốc hỏng

Đầu mỗi mùa mưa là dịp kiểm toàn bộ tủ thuốc. Xem hạn dùng trên vỏ hộp, vỉ thuốc, chai lọ. Thuốc hết hạn thì bỏ, không tiếc mà để dành dùng tạm. Đồ sơ cứu như gạc, băng cũng có hạn và cần gói còn kín mới bảo đảm vô trùng.

Thuốc có thể hỏng trước hạn nếu bảo quản không đúng. Những dấu hiệu nên bỏ: viên nén đổi màu, có đốm, bở, dính vào nhau; viên nang mềm, dính, biến dạng; thuốc nước đục, có cặn lạ, đổi màu; thuốc mỡ tách lớp, có mùi lạ; bao bì bị nước ngấm. Thuốc đã bị nước lũ ngâm thì bỏ, kể cả còn hạn.

Lọ thuốc nước, thuốc nhỏ mắt đã mở nắp thường chỉ dùng được trong một thời gian ngắn sau khi mở, theo ghi chú trên bao bì. Nên ghi ngày mở lên nhãn bằng bút để biết lúc nào phải bỏ.

Khi bỏ thuốc, không vứt bừa ra vườn hay đổ xuống ao hồ. Có thể hỏi nhà thuốc hoặc trạm y tế nơi gần nhất xem có điểm thu gom thuốc không dùng nữa; nếu không, gói kín trong túi, để xa tầm tay trẻ em và vật nuôi rồi bỏ cùng rác sinh hoạt.

Những thứ không nên có trong tủ thuốc mùa bão

Một số thứ tưởng là chuẩn bị chu đáo nhưng lại dễ gây hại hơn là giúp. Rà lại tủ thuốc nhà mình xem có những thứ dưới đây không.

  • Kháng sinh tự mua để dành, hoặc kháng sinh thừa từ lần ốm trước: dùng sai bệnh, sai liều gây hại và làm thuốc mất tác dụng về sau.
  • Thuốc không còn vỏ hộp, không rõ tên, không rõ hạn, dồn chung trong lọ.
  • Thuốc của người khác trong nhà mà người đó đã ngừng dùng hoặc đã mất.
  • Thuốc gia truyền, thuốc không rõ nguồn gốc, không có thông tin trên bao bì.
  • Thuốc giảm đau, hạ sốt mua nhiều loại cùng lúc mà không biết thành phần, dễ dùng trùng thuốc.
  • Những thứ mách bảo để đắp vết thương như thuốc lào, kem đánh răng, lá cây không rõ.

Khi có người ốm trong lúc bị cô lập, hãy liên lạc với trạm y tế xã hoặc cơ sở y tế để được hướng dẫn qua điện thoại nếu được, thay vì tự đoán bệnh rồi lấy thuốc trong tủ ra dùng.

Khi nào không tự xử lý, phải đưa đi hoặc gọi cấp cứu

Hộp sơ cứu chỉ dùng cho vết xước, vết đứt nông và việc xử trí ban đầu trong lúc chờ. Các tình huống dưới đây cần nhân viên y tế, kể cả khi đường đi khó khăn; liên hệ chính quyền địa phương, lực lượng cứu hộ nếu không tự đi được.

  • Vết thương chảy máu nhiều, ép chặt bằng gạc sạch mà không cầm được.
  • Vết thương sâu, rách rộng, do vật gỉ đâm, có dị vật cắm trong vết thương.
  • Bị điện giật, đuối nước, ngã từ trên cao, va đập mạnh vào đầu.
  • Nghi gãy xương: đau dữ dội, biến dạng, không cử động được chi.
  • Bỏng rộng, bỏng ở mặt, tay, bộ phận sinh dục.
  • Khó thở, đau ngực, lơ mơ, co giật, yếu nửa người.
  • Người có bệnh mạn tính bị hết thuốc hoặc có dấu hiệu bệnh nặng lên.

Trước mùa bão, nên biết sẵn đường đến cơ sở y tế gần nhất, cách liên lạc với trạm y tế xã và lực lượng cứu hộ của địa phương. Ghi những thông tin này lên tờ giấy để trong hộp sơ cứu.

Câu hỏi thường gặp

Tủ thuốc gia đình mùa mưa bão cần những gì?

Nên có hộp sơ cứu cơ bản gồm gạc vô trùng, băng cuộn, băng dính y tế, băng không thấm nước, nước muối sinh lý, dung dịch sát khuẩn, nhiệt kế, kéo, nhíp, găng tay, đèn pin. Kèm theo là thuốc đang dùng theo đơn của từng người, đơn thuốc và sổ khám bọc kín.

Người bệnh mạn tính nên dự trữ thuốc bao nhiêu trước mùa bão?

Lượng dự phòng nên hỏi bác sĩ đang điều trị, vì tuỳ loại thuốc, bệnh và nơi ở có hay bị cô lập không. Không tự cắt bớt liều để thuốc kéo dài. Giữ đơn thuốc, sổ khám trong túi kín nước để được cấp lại thuốc đúng khi cần.

Có nên mua kháng sinh để sẵn trong nhà cho mùa bão không?

Không nên. Kháng sinh chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ. Tự dùng kháng sinh sai bệnh, sai liều có thể gây hại và làm thuốc mất tác dụng về sau. Khi có người ốm trong lúc bị cô lập, liên hệ trạm y tế để được hướng dẫn.

Bảo quản thuốc thế nào trong mùa mưa ẩm?

Để thuốc trong vỏ hộp và vỉ gốc, cho vào hộp nhựa kín có gói hút ẩm, đặt ở chỗ cao, khô, mát, xa tầm tay trẻ em. Thuốc đổi màu, bở, dính, chảy nước hoặc đã bị nước lũ ngâm thì bỏ, kể cả khi còn hạn dùng.

Mất điện lâu thì giữ insulin và thuốc cần bảo quản lạnh thế nào?

Mỗi loại thuốc có yêu cầu bảo quản riêng, nên hỏi trước bác sĩ hoặc dược sĩ cách giữ thuốc khi mất điện kéo dài và cách nhận biết thuốc đã hỏng. Chuẩn bị sẵn thùng giữ lạnh và đá nếu được hướng dẫn, không tự đoán.

Vết thương nào khi dọn dẹp sau bão cần đi khám?

Vết thương chảy máu nhiều không cầm được, vết sâu, rách rộng, do vật gỉ đâm hoặc có dị vật, vết thương có dấu hiệu sưng đỏ, nóng, chảy mủ, kèm sốt đều cần đến cơ sở y tế. Vết đâm do vật gỉ còn cần được hỏi về phòng uốn ván.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138